Küresel borsalarda 14 yıllık büyüme yarışı: Türkiye'nin payı geriledi

Dünya genelindeki hisse senedi piyasaları, son 14 yılda önemli bir genişleme yaşadı. Uluslararası borsa verilerine göre, dünya genelinde işlem gören şirketlerin toplam piyasa değeri 2011 yılındaki 49,6 trilyon dolar seviyesinden 2025 yılının sonunda 157,8 trilyon dolara ulaştı. Bu artış, nominal dolar bazında yüzde 218'lik bir büyümeye işaret ederken, piyasalara yaklaşık 108,2 trilyon dolarlık yeni değer eklendi.

Sözcü'de yayınlanan habere göre, küresel büyümenin dağılımı ülkeler arasında farklılık gösterdi. ABD, teknoloji şirketlerinin öncülüğünde piyasa ağırlığını artırırken, Çin ve Hindistan da dikkat çeken yükselişler kaydetti. Türkiye'de ise borsaya kote şirketlerin toplam piyasa değeri dolar bazında iki katından fazla artmasına rağmen, küresel büyüme hızının gerisinde kalarak pay kaybetti.

Küresel borsalardaki toplam değer artışının yaklaşık yarısı ABD'den geldi. ABD hisse senedi piyasasının büyüklüğü 2011'deki 15,6 trilyon dolardan 2025 sonunda 68,9 trilyon dolara çıkarak 53,3 trilyon dolarlık bir artış sağladı. Böylece ABD'nin küresel borsalardaki payı yüzde 31,5'ten yüzde 43,7'ye yükseldi. Bu performansta Apple, Microsoft, NVIDIA, Alphabet, Amazon, Meta ve Tesla gibi teknoloji şirketlerinin yapay zekâ, bulut bilişim ve yazılım alanlarındaki değerlemeleri etkili oldu.

Asya piyasalarında Çin, borsa büyüklüğünü 2011'deki 3,4 trilyon dolardan 2025 sonunda 15,5 trilyon dolara taşıyarak yaklaşık 4,6 katlık bir artış sağladı ve 2014'te Japonya'yı geride bıraktı. Hindistan ise aynı dönemde piyasa değerini 2 trilyon dolardan 10,6 trilyon dolara çıkararak yüzde 430'luk bir büyüme ile en hızlı gelişen piyasalardan biri oldu. Japonya'nın piyasa değeri 3,5 trilyon dolardan 7,6 trilyon dolara, Avrupa Birliği ülkelerinin toplam büyüklüğü ise 6 trilyon dolardan 15,5 trilyon dolara yükseldi.

Türkiye'de borsaya kote şirketlerin toplam piyasa değeri, 2011 sonundaki 197,07 milyar dolar seviyesinden 2025 sonunda 404,35 milyar dolara ulaştı. Bu süreçteki 207,28 milyar dolarlık artış, nominal dolar bazında yüzde 105,2'lik bir büyümeye denk geldi. Borsa büyüklüğü yaklaşık 2,05 katına çıkmasına karşın, küresel ortalamadaki yüzde 218'lik artışın altında kalındı. Bu durum, Türkiye'nin dünya borsalarındaki payının 2011'deki yüzde 0,40 seviyesinden 2025 sonunda yüzde 0,26'ya gerilemesine neden oldu.

Türkiye borsasındaki en sert kırılma, döviz kuru hareketlerinin etkili olduğu 2021 yılında yaşandı ve toplam değer 138,40 milyar dolara kadar geriledi. 2022'deki güçlü toparlanma ile 330,01 milyar dolara ulaşan değerleme, kademeli artışını sürdürerek 2025'i 404,35 milyar dolar seviyesinde tamamladı. Hesaplanan 157,8 trilyon dolarlık büyüklük, piyasalara giren taze nakit miktarını değil, şirket hisselerine biçilen toplam değeri ifade ederken; sermaye yapılarındaki değişimler, yeni halka arzlar, hisse fiyatı hareketleri ve döviz kuru dalgalanmaları bu rakamların oluşmasında temel etkenler olarak öne çıktı.

TürkAta Haber Ajansı