Küresel ekonomi enerji maliyetleri ve faiz baskısıyla yavaşlıyor

Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve borçlanma maliyetlerindeki artış, küresel ekonomideki baskıyı derinleştiriyor. İran savaşının yarattığı etkiler ekonomik sorunları büyütürken, yapay zekâ yatırımlarından faydalanan ülkeler ile diğerleri arasındaki uçurum genişliyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), dünya ekonomisinin 2026 yılında yüzde 3,1 büyüyeceğini öngörüyor.

Dünya'da yayınlanan habere göre, yüksek maliyetlerin yol açtığı baskı ülkeler arasındaki ekonomik farklılıkları daha görünür kılıyor. ABD ve yapay zekâ yatırımlarını hızla artıran birkaç ülke, bu alandaki yatırımlar sayesinde maliyet artışlarının finansal etkilerini kısmen dengeleyebiliyor. Bu avantaja sahip olmayan ülkelerde ise hükümetler, vatandaşlara destek sağlamak ile büyüyen borçları ödemek arasında zorlu bir tercihle karşı karşıya kalıyor.

Küresel ekonomideki bu ayrışma toplumsal yansımalarını da gösteriyor. Fransa'da öğrenciler, hükümetin harcama azaltma planlarını protesto ederken Filipinler ve Endonezya'da sürücüler akaryakıt fiyatlarına tepki gösteriyor. Senegal yönetimi ise eylül ayında uluslararası tahvil sahiplerine ve Çin'e ait kamu bankalarına borçlarının hafifletilmesi talebini iletti.

IMF'nin Bangkok'taki yıllık toplantıları sırasında açıkladığı tahmine göre, küresel ekonomi 2025'teki yüzde 3,5'lik büyümenin ardından 2026'da yüzde 3,1 ile daha yavaş bir performans sergileyecek. Bu, büyüme hızında 0,4 puanlık bir yavaşlamaya işaret ediyor. Yüksek enerji fiyatları ve borçlanma maliyetleri, büyüme görünümünü baskılayan temel unsurlar olarak değerlendiriliyor.

Yükselen faizlerin etkisi finans sektöründe de hissediliyor. The Wall Street Journal'ın değerlendirmesine göre, tahvil piyasalarındaki zayıflık Wall Street bankalarının alım satım faaliyetlerini olumsuz etkiliyor. Kanada'da ise Capital Economics ekonomisti Thomas Ryan, imalat sanayisi satışlarındaki artışın fiyat değişimlerinden kaynaklandığını, satış hacminin ise değişmediğini belirtti. Ryan, ABD'nin yeni tarifelerinin Kanada'nın imalat sektörünü baskıladığını ve ekonominin ağustos ayına ilişkin öncü büyüme tahmini üzerinde aşağı yönlü risk oluşturduğunu ifade etti.

BBVA ekonomistlerinin tahminlerine göre İspanya ekonomisinin 2026'daki yüzde 2,6'lık büyüme hızı 2027'de yüzde 2,1'e gerileyecek. Bu yavaşlamada enerji fiyatları, enflasyon ve yüksek faizler etkili olacak. Banka, Katalonya ekonomisinin 2027'de yüzde 2,3, Madrid bölgesinin ise yüzde 2,1 büyüyeceğini öngörüyor. Böylece Katalonya'nın altı yıl sonra ilk kez Madrid'den daha hızlı büyümesi bekleniyor; bu gelişmede mal ihracatındaki iyileşmenin önemli rol oynaması öngörülüyor.

TürkAta Haber Ajansı