Karadeniz'de navlun ve sigorta maliyetleri yükseldi
Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Karadeniz'de artan güvenlik riskleri, deniz taşımacılığında maliyetleri katladı. Türkiye'nin tahıl ve enerji ithalatında kullanılan hatlarda navlun ücretleri ton başına 100 dolara, sigorta primleri ise yüzde 6'ya çıktı.
Karadeniz'de süren çatışmaların ticari gemilere yönelik tehditleri artırması, deniz taşımacılığındaki maliyetleri yukarı çekiyor. Bölgedeki güvenlik endişeleri nedeniyle gemi bulmanın zorlaşması, Türkiye'nin tahıl, yem hammaddeleri, bitkisel yağlar, kömür, demir-çelik, gübre ve petrol gibi stratejik ürünlerdeki tedarik giderlerine doğrudan yansıyor.
Ekonomim'de yayınlanan habere göre, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın başlamasından bu yana bölgedeki riskler artmaya devam ediyor. Temmuz ve ağustos 2026 döneminde yaklaşık 300 geminin vurulduğu, yalnızca temmuz ayında ise 35 ticari geminin saldırılardan etkilendiği belirtiliyor. Şubat 2022'den bu yana Türk sahipli, işletmeli veya bayraklı toplam 43 geminin hedef alındığı kaydedildi.
Sektör kaynaklarına göre son üç ayda gemi sigorta maliyetleri yüzde 1,5'ten yüzde 6'ya yükselirken, navlun ücretleri ton başına 30 dolardan 100 dolara fırladı. BPG Shipping Direktörü Gennadiy Ivanov, savaş riski sigortası primlerinin geçen hafta gemi değerinin yüzde 0,2 ila 0,5'i seviyesinden yüzde 0,6 ila 1 aralığına çıktığını ifade etti. Marelis Navigation kurucusu Konstantin Sobol da primlerin iki haftada beş kat artarak yüzde 0,1'den yüzde 0,5'e ulaştığını, piyasanın bu oranın yüzde 1'e çıkmasını beklediğini aktardı.
Artan riskler, şirketleri daha uzun kıyı rotalarına yöneltirken, bazı denizcilik işletmeleri maliyetleri düşürmek amacıyla Türk ve Avrupalı denizciler yerine Hintli ve Bangladeşli mürettebat istihdam etmeye başladı. 6 Ekim'de Bulgaristan açıklarında Palau bayraklı bir gemiye yapılan saldırıda 11 Türk ve 7 Hintli denizci kurtarılırken, Mersin merkezli bir şirketin işlettiği Alfa Watan adlı geminin batması sonucu 9 Suriyeli ve 1 Mısırlı denizcinin hayatını kaybettiği değerlendiriliyor.
Sigorta maliyetlerindeki artış, nihai tüketici fiyatlarına da baskı oluşturuyor. Sobol, 1,5 milyon dolar değerindeki bir gemi üzerinden yaptığı hesaplamada, yüzde 0,5'lik sigorta priminin ton başına 1,5 dolar, yüzde 1'lik primin ise 3 dolar ek maliyet getirdiğini vurguladı. Navlun ve sigorta giderlerindeki yükselişin, başta tahıl olmak üzere temel ürünlerin ithalat maliyetlerini artırması öngörülüyor.
TürkAta Haber Ajansı
Ekonomi Gündemi
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Piyasa verileri gecikmeli olabilir.