Elma rekoltesi arttı, çiftçi alıcı bulamıyor

Bu yıl elma üretiminde yaşanan yüksek rekolte, diğer birçok üründe olduğu gibi düşük fiyat sorununu da beraberinde getirdi. Sektör temsilcileri, özellikle meyve suyu yapımında kullanılan ıskarta elma fiyatlarının, toplama maliyetinin dahi altında kaldığına dikkat çekiyor. Geçen yıl Türkiye'de yaklaşık 2 milyon 286 bin ton elma üretilirken, bu yıl bitkisel üretim birinci tahminine göre üretimin yüzde 93,6 artışla 4 milyon 427 bin tona ulaşması bekleniyor. Ancak bolluğa rağmen, geçen yılki zirai don nedeniyle ihracatta pazar kaybeden fabrikaların alım yapamaması nedeniyle üreticiler ıskarta elmaya alıcı bulmakta güçlük çekiyor.

Dünya'da yayınlanan habere göre, Niğde Ziraat Odası Başkanı Veli Kenar, ilin elma üretiminde yaklaşık 600 bin ton ile Isparta'nın ardından ikinci sırada yer aldığını belirtti. Kenar, meyve suluk elmanın kilogram fiyatının 4 lira, sofralık elmanın ise 15 lira seviyesinde olduğunu ifade etti. Aşırı yağışların karaleke hastalığını artırdığını ve meyve suluk oranını yükselttiğini vurgulayan Kenar, küçük üreticilerden alım yapan tüccar bulunmadığını dile getirdi. Kenar, "Meyve suluk elmanın kilo başına zaten 4 lira toplama maliyeti var. Ürün para etmiyor, fabrikalar da almıyor. Eskiden alım yapan fabrikaların önü kamyonlardan geçilmezdi; şimdi ise kamyon sayısı oldukça seyrek. Bu durumun temelinde geçen yıl yaşanan zirai don yatıyor. Geçen yıl elma işleyemeyen fabrikalar ihracatta pazar kaybetti. Zirai don komisyonunda, çiftçinin yanı sıra fabrikaların da desteklenmesi gerektiğini, aksi takdirde pazar kaybeden fabrikalar nedeniyle bir sonraki yıl elma bolluğu olsa bile ürünün dalda kalacağını ifade etmiştik. Bugün ne yazık ki bunun sonucunu yaşıyoruz. İhracatçıya teşvik verilseydi ve pazarlar kaybedilmeseydi elma bugün dalda kalmazdı. Şu anki fiyatlarla ürününü toplayamayan üreticilerin elması dalında kalacak gibi duruyor" dedi. Kenar, sofralık elmanın kilogramının 15 liradan alındığını, büyük kapama bahçelerde ise fiyatın 20 liraya kadar alıcı bulabildiğini ekledi.

Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram ise son yağmurlarla elmaların daldan hızla dökülmeye başladığını, bölgede alım yapan tüccar olmadığını belirtti. İhracatçıların mali tablo endişesiyle piyasaya girmediğini kaydeden Bayram, fiyat makasına dikkat çekti. Bayram, "Karaman'da üreticinin elinden 15 ile 20 lira bandında çıkan elma, yürüme mesafesindeki zincir marketlerde kalitesine göre kilogramı 65 lira ila 100 lira arasında değişen fiyatlarla satılıyor. Bir elma soğuk hava deposuna 20 liradan girdiyse, depodan çıkana kadar yaklaşık 22,5 lira ek masrafı olur. Yani soğuk hava deposuna giren elma, tüm girdi maliyetleriyle birlikte depodan 42,5 liraya çıkıyor. İlimizdeki 220 bin tonluk soğuk hava deposu kapasitesi de dolmak üzere. Sofralık elma şu an kilogramı 10 liradan alıcı buluyor. Diğer yandan 2024'te kilogramı 7-8 liradan alınan meyve suluk elma, bu yıl 4 liradan alıcı bulabiliyor. Fiyatlar 2024 yılının dahi altında kalmış durumda. Bu fiyatlarla dünya ile rekabet edemiyoruz; elmanın kilogramını 1 dolar 20 sente satıyoruz" diye konuştu.

İhracat verileri de düşüşe işaret ediyor. Bu yılın ilk 8 ayında taze elma ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 34,7 gerileyerek yaklaşık 84 milyon dolar seviyesinde kaldı. Geçen yılın ilk 8 ayında 128,8 milyon dolarlık ihracat yapılmıştı. Elma suyu ihracatında da benzer bir düşüş yaşanırken, bu yılın ilk 8 ayında geçen yıla göre yüzde 43 oranında gerileme ile 162,776 milyon dolarlık satış gerçekleştirildi.

TürkAta Haber Ajansı
Ekonomi Gündemi