Dünya Bankası'ndan çatışma bölgelerinde yoksulluk uyarısı

Dünya Bankası'nın çatışma ve kırılganlıktan etkilenen ekonomilerdeki güncel verileri, çalışma hayatından temel hizmetlere kadar birçok alanda ciddi eşitsizliklerin sürdüğünü gösterdi. Bu ekonomilerde çalışanların sadece yüzde 23'ü ücretli veya maaşlı işlerde istihdam edilirken, Dünya Bankası'nın desteklediği tüm ekonomilerde bu oran yüzde 47 olarak kaydedildi. Düşük maaşlı istihdam oranı, işsizlikten ziyade gelir güvencesi olmayan kendi hesabına çalışma veya aile işletmelerindeki istihdamın yaygınlığına işaret ediyor.

Cumhuriyet'te yayınlanan habere göre, gelir düzeyine göre belirgin farklılıklar dikkat çekiyor. Orta gelirli IBRD grubundaki kırılgan ekonomilerde ücretli çalışan oranı yüzde 61'e yükselirken, daha düşük gelirli IDA kapsamındaki ülkelerde bu oran yüzde 19'da kalıyor. Yoksulluk göstergelerinde de uçurum açıkça görülüyor; 2024 verilerine göre günlük 3 doların altında yaşayanların oranı çatışma bölgelerinde yüzde 38,9 iken, dünya genelinde yüzde 10,1 seviyesinde bulunuyor. Günlük 8,30 dolar eşiğinde ise kriz ekonomilerindeki nüfusun yüzde 81,1'i yoksulluk sınırının altında yaşıyor.

Çocukların beslenme durumu ve temel hizmetlere erişimdeki kırılganlık da tablonun ağır yönlerini oluşturuyor. Beş yaş altı çocuklarda büyüme geriliği oranı çatışma bölgelerinde yaklaşık her üç çocuktan birine ulaşırken, Nijer, Papua Yeni Gine ve Yemen gibi ülkelerde bu oran yüzde 47'nin üzerine çıkıyor. Temel içme suyu hizmetlerine erişim çatışma bölgelerinde yüzde 71'de kalırken, bu oran Dünya Bankası'nın desteklediği diğer ekonomilerde yüzde 90'a çıkıyor. Sanitasyon ve el yıkama imkanı gibi hijyen koşullarına erişim de dünya ortalamasının oldukça gerisinde seyrediyor.

Çatışma ve istikrarsızlık nedeniyle zorla yerinden edilenlerin sayısı 2024'teki 69,7 milyon kişiden 2025'te 61,9 milyona geriledi. Ancak bu rakam, 2010'daki 16,8 milyonluk sayının yaklaşık 3,7 katı büyüklüğünde. Sudan, Suriye, Afganistan, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Ukrayna, uzun vadeli artışın öne çıktığı ülkeler arasında yer alırken, küresel ölçekte kaydedilen ilerlemeye rağmen kriz bölgelerindeki insani kırılganlığın kalıcı hale geldiği görülüyor.

TürkAta Haber Ajansı
Ekonomi Gündemi